Dünyaca ünlü Fransız sosyolog Edgar Morin, 29 Mayıs Cuma günü, Paris'te hayatını kaybetti. Morin, 104 yaşındaydı.
Fransa’nın en tanınmış entelektüellerinden biri olan Edgar Morin, İkinci Dünya Savaşı sırasında Direniş Hareketi’nde yer almış, hayatını eleştirel düşünceyi yaymaya ve hoşgörüsüzlükle mücadeleye adamıştı.
8 Temmuz 1921’de Paris’te Edgar Nahoum adıyla doğan Morin özellikle karmaşık düşünce kuramıyla tanınan bir filozof sosyolog ve antropologdur.
2. Dünya Savaşı sırasında Fransız Direnişi’nde yeraltı faaliyetlerinde kimliğini gizlemek için Morin soyadını kullanmaya başlayan Edgar Nahoum savaş sonrasında da bu adı benimsedi.
20. yüzyılın hafızası olarak anılan Morin, kendisini “sadece Fransız” olarak değil “dünya vatandaşı ve insan türünün parçası” olarak görmüş 102 yaşında Gazze’deki Filistinlilere yönelik saldırılara karşı yapılan protestolara destek vermişti.Morin’in vicdan anlayışının temelinde şu fikir vardır: İnsanı tek bir kimliğe, ideolojiye ya da kategoriye indirgemek tehlikelidir.İnsan aynı anda hem akılcı hem duygusal ,hem bencil hem fedakar, hem iyi hem de hataya açık bir varlıktır diyerek kusursuz insan değil çelişkileriyle birlikte insanı kabul etme etiğini savunur.
![]()
Morin’e göre vicdan başkalarının acısını “uzakta olan bir şey “gibi değil,kendi varlığımızla bağlantılı bir gerçeklik gibi algılamaktır.
Bu yüzden eğitim medya ve siyaset eleştirilerinde sürekli insanlığı parçalamayın der.
Morin’e yönelik taziyeler, sağdan aşırı sola kadar geniş bir siyasi yelpazeden geldi.
Aydın Afacan'ın veda yazısıyla biz de saygı duruşunda bulunalım çağın vicdanına:
![]()
"BİR DÜNYA BİLGESİ EDGAR MORİN"
İnsanı insanlığa çağıra çağıra terketti dünyayı Morin, kültürel süreçleri derinden inceleyip 'bütün' vurgusu yaparak. Akıllı ve çılgın yanlarıyla bir bütün, bilge ve âşık yanlarıyla, düş kuran ve deney yapan yönleriyle, antropolojik ve biyolojik yanlarıyla bir bütün olduğunu vurgulayarak... İnsan doğasına, bilgisine, yanılsamalarına, 'bilmenin körlükleri'ne, farklı kültür ve coğrafyalara, (Homo)'Sapiens'ten 'Demens'e, 'Ludens'ten 'Faber'e insanın veçhe ve özelliklerine dikkatle, anlayışla hatta rikkatle eğilerek... (Eleştirel deneme ve okuma notlarından oluşan 'Bulut Defteri' kitabımı ona ithaf etmiştim). İnsana, eğitime, kültür ve antropolojiye kazandırdıklarıyla İnsanlığın 'istese' de unutamayacağı bir dünya bilgesidir Edgar Morin. "
